Hộ kinh doanh kê khai giảm 30% thuế TNCN năm 2026 như thế nào?

Theo Nghị định 398/2026/NĐ-CP, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng được giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân (TNCN) phải nộp trong năm 2026 và 2027. Vậy hộ kinh doanh cần kê khai như thế nào để áp dụng mức giảm thuế này?

Hộ kinh doanh kê khai giảm 30% thuế TNCN như thế nào?

Theo khoản 4 Điều 2 Nghị định 398/2026/NĐ-CP, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh dự kiến doanh thu trong năm không quá 10 tỷ đồng thực hiện kê khai giảm thuế TNCN theo Mẫu số 01 tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định.

Mẫu số 01 được nộp cùng hồ sơ khai thuế theo quý, 6 tháng đầu năm, 6 tháng cuối năm hoặc năm, tùy kỳ khai thuế áp dụng.

Khi kê khai, hộ kinh doanh cần xác định số thuế TNCN phải nộp và khoản giảm 30% tương ứng. Đồng thời, doanh thu dự kiến phải được xác định trên toàn bộ hoạt động kinh doanh trong năm, không chỉ riêng từng cửa hàng hoặc ngành nghề.

Để tìm hiểu thêm về cách xác định doanh thu và các quy định thuế liên quan, bạn có thể tham khảo bài viết Nghị định 68/2026/NĐ-CP: Chính sách thuế mới đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.

Về đối tượng và điều kiện được giảm thuế, bạn có thể tham khảo bài viết Hộ kinh doanh, doanh nghiệp nào được giảm 30% thuế thu nhập năm 2026–2027?.

Hướng dẫn kê khai giảm 30% thuế TNCN theo Mẫu số 01

Mẫu số 01 có tên "Giảm thuế thu nhập cá nhân theo Nghị quyết số 43/2026/QH16", được sử dụng để kê khai khoản giảm thuế của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Mẫu này được nộp kèm tờ khai thuế TNCN tương ứng.

Bước 1: Xác định kỳ tính thuế và thông tin người nộp thuế

Người nộp thuế chọn kỳ tính thuế tương ứng với hồ sơ khai thuế, sau đó điền các thông tin:

• Chỉ tiêu [01]: Tên người nộp thuế.
• Chỉ tiêu [02]: Mã số thuế của người nộp thuế.
• Chỉ tiêu [03] đến [05]: Thông tin tổ chức, cá nhân cung cấp dịch vụ làm thủ tục về thuế và hợp đồng dịch vụ, nếu có.

Các thông tin cần thống nhất với hồ sơ khai thuế của kỳ tương ứng để tránh sai lệch khi đối chiếu.

Bước 2: Kê khai địa điểm và hoạt động kinh doanh

Tại bảng kê của Mẫu số 01, hộ kinh doanh điền các thông tin về địa điểm và hoạt động kinh doanh:

• Chỉ tiêu [07]: Mã địa điểm kinh doanh.
• Chỉ tiêu [08]: Tên địa điểm kinh doanh.
• Chỉ tiêu [09]: Hoạt động sản xuất, kinh doanh.
• Chỉ tiêu [10]: Nhóm ngành nghề kinh doanh.

Đối với chỉ tiêu [09], người nộp thuế xác định hoạt động tương ứng theo hướng dẫn của biểu mẫu, chẳng hạn kinh doanh hàng hóa tại địa điểm cố định, kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, cho thuê bất động sản hoặc các hoạt động kinh doanh khác được liệt kê.

Chỉ tiêu [10] được kê khai theo nhóm ngành nghề quy định tại phần ghi chú của Mẫu số 01. Hộ kinh doanh cần chọn đúng nhóm ngành nghề phát sinh thu nhập để xác định số thuế tương ứng.

Bước 3: Kê khai số thuế TNCN phải nộp và số thuế được giảm

Sau khi xác định số thuế TNCN phải nộp theo phương pháp tính thuế đang áp dụng, người nộp thuế kê khai:

• Chỉ tiêu [11]: Số thuế TNCN phải nộp.
• Chỉ tiêu [12]: Số thuế TNCN được giảm.

Số thuế được giảm bằng 30% số thuế TNCN phải nộp thuộc phạm vi chính sách. Người nộp thuế tính khoản giảm tương ứng với từng dòng hoạt động kinh doanh trên biểu mẫu.

Cuối bảng kê, chỉ tiêu [13] và [14] phản ánh tổng cộng số thuế TNCN phải nộp và số thuế TNCN được giảm.

Bước 4: Kiểm tra và nộp hồ sơ khai thuế

Sau khi hoàn thành biểu mẫu, hộ kinh doanh cần kiểm tra lại thông tin người nộp thuế, nhóm ngành nghề, số thuế phải nộp và số thuế được giảm.

Người nộp thuế ký hoặc xác nhận điện tử theo hình thức nộp hồ sơ đang áp dụng, sau đó nộp Mẫu số 01 cùng hồ sơ khai thuế của kỳ tương ứng.

Mẫu số 01 không thay thế tờ khai thuế TNCN. Hộ kinh doanh vẫn phải thực hiện đầy đủ hồ sơ khai thuế theo quy định.

Tham khảo biểu mẫu: Xem và tải Mẫu số 01 kê khai giảm thuế TNCN (PDF).

Trường hợp nào sử dụng Mẫu số 02 và Mẫu số 03?

Ngoài Mẫu số 01, Phụ lục Nghị định 398/2026/NĐ-CP còn quy định Mẫu số 02 và Mẫu số 03 dành cho các trường hợp kê khai khác nhau.

Biểu mẫu	Trường hợp sử dụng	Thời điểm nộp
Mẫu số 01	Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trực tiếp kê khai giảm thuế TNCN.	Cùng hồ sơ khai thuế quý, 6 tháng đầu năm, 6 tháng cuối năm hoặc năm.
Mẫu số 02	Tổ chức, cá nhân khấu trừ, khai thay hoặc nộp thay thuế TNCN cho cá nhân kinh doanh.	Cùng tờ khai thuế TNCN theo tháng, quý hoặc từng lần phát sinh.
Mẫu số 03	Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đã được giảm thuế nhưng doanh thu thực tế trong năm vượt 10 tỷ đồng.	Cùng hồ sơ khai thuế của kỳ phát sinh doanh thu lũy kế vượt 10 tỷ đồng.

Mẫu số 02: Kê khai giảm thuế khi khấu trừ, khai thay hoặc nộp thay

Trường hợp cá nhân kinh doanh đáp ứng điều kiện giảm thuế, số thuế được giảm bằng 30% số thuế TNCN phải khấu trừ, khai thay hoặc nộp thay.

Mẫu số 03: Điều chỉnh khoản thuế đã được giảm

Khi doanh thu thực tế trong năm vượt 10 tỷ đồng, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh phải kê khai điều chỉnh theo Mẫu số 03 và nộp bổ sung số thuế TNCN đã được giảm.

Đã kê khai thuế nhưng chưa giảm 30% thì xử lý thế nào?

Theo điểm d khoản 4 Điều 2 Nghị định 398/2026/NĐ-CP, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đã kê khai thuế TNCN nhưng chưa áp dụng mức giảm 30% có thể xử lý theo các trường hợp sau:

Trường hợp chưa kê khai số thuế được giảm

Người nộp thuế được khai điều chỉnh, bổ sung hồ sơ thuế đã nộp hoặc xác định khoản giảm thuế khi quyết toán thuế năm theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.

Trường hợp đã nộp thuế và phát sinh số tiền nộp thừa

Đối với cá nhân kinh doanh nộp thuế theo thuế suất trên doanh thu, nếu phát sinh số thuế nộp thừa thì cuối năm được bù trừ, hoàn trả hoặc hoàn trả kiêm bù trừ thu ngân sách theo quy định.

Trường hợp số thuế TNCN phải nộp thay đổi

Khi khai bổ sung hồ sơ hoặc có kết quả thanh tra, kiểm tra, kiểm toán làm thay đổi số thuế TNCN phải nộp, khoản giảm thuế được điều chỉnh tương ứng:

• Số thuế phải nộp tăng: Phần thuế tăng thêm vẫn được giảm 30% nếu người nộp thuế đáp ứng điều kiện.
• Số thuế phải nộp giảm: Khoản thuế được giảm phải điều chỉnh tương ứng và xử lý số tiền nộp thừa nếu có.

Cách điều chỉnh khi doanh thu vượt 10 tỷ đồng

Theo điểm c khoản 4 Điều 2 Nghị định 398/2026/NĐ-CP, nếu tổng doanh thu thực tế trong năm vượt 10 tỷ đồng, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không được giảm 30% thuế TNCN và phải nộp bổ sung số thuế đã được giảm (nếu có).

Bước 1: Xác định kỳ có doanh thu lũy kế vượt 10 tỷ đồng

Hộ kinh doanh tổng hợp doanh thu thực tế của toàn bộ hoạt động kinh doanh từ đầu năm để xác định kỳ có doanh thu lũy kế vượt 10 tỷ đồng.

Bước 2: Kiểm tra số thuế TNCN đã được giảm

Người nộp thuế rà soát hồ sơ khai thuế, xác định tổng số thuế TNCN đã được giảm trong năm để tính khoản thuế phải nộp bổ sung.

Bước 3: Kê khai điều chỉnh theo Mẫu số 03

Hộ kinh doanh kê khai điều chỉnh theo Mẫu số 03 ban hành kèm Nghị định 398/2026/NĐ-CP và nộp cùng hồ sơ khai thuế của kỳ phát sinh doanh thu lũy kế vượt 10 tỷ đồng.

Bước 4: Nộp bổ sung số thuế TNCN

Hộ kinh doanh nộp bổ sung số thuế TNCN đã được giảm theo quy định.

Theo Nghị định 398/2026/NĐ-CP, số thuế phải nộp bổ sung do không còn đủ điều kiện giảm thuế sẽ không bị tính tiền chậm nộp nếu được nộp trước hoặc đúng hạn nộp hồ sơ khai thuế của kỳ có doanh thu lũy kế vượt 10 tỷ đồng.

Nếu nộp sau thời hạn này, tiền chậm nộp được tính theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.

Những lưu ý khi kê khai giảm thuế TNCN

• Kiểm tra kỳ khai thuế: Mẫu giảm thuế phải được nộp cùng hồ sơ khai thuế tương ứng. Không phải mọi hộ kinh doanh đều áp dụng cùng một kỳ khai thuế.
• Kê khai đúng số liệu: Số thuế TNCN phải nộp và số thuế được giảm trên biểu mẫu cần thống nhất với hồ sơ khai thuế liên quan.
• Chọn đúng nhóm ngành nghề: Khi điền Mẫu số 01, cần xác định hoạt động kinh doanh và nhóm ngành nghề theo hướng dẫn tại phần ghi chú của biểu mẫu.
• Theo dõi doanh thu lũy kế: Thường xuyên kiểm tra doanh thu thực tế trong năm để xác định việc đáp ứng điều kiện giảm thuế.
• Xác định riêng từng năm: Điều kiện giảm thuế và số thuế được giảm được xét riêng cho kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027.

Nghị định 398/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 29/10/2026 và áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026, năm 2027.

Lời kết

Khi kê khai giảm 30% thuế TNCN, hộ kinh doanh cần xác định đúng số thuế được giảm, sử dụng biểu mẫu theo quy định và theo dõi doanh thu thực tế để điều chỉnh khi cần.

Để quản lý dữ liệu kế toán, doanh thu và sổ sách kinh doanh, bạn có thể tham khảo phần mềm kế toán online VIN-BOOKS hoặc liên hệ VISNAM để được tư vấn thêm.